73 Tô Hiến Thành, P. 13,
Q. 10, TP. HCM


0907.790.389


Thứ 2- thứ 7, 8h30-17h30

NHẬN DIỆN PHONG CÁCH KIẾN TRÚC SÀI GÒN

Cứ mỗi thời điểm (mỗi năm, mỗi mùa…) người ta lại nghe nhắc tới những cụm từ như “xu hướng”, “trào lưu” dùng để định hình một thể loại kiến trúc đang phổ biến trong giai đoạn đó. Vì thế, các xu hướng kiến trúc đến tận ngày nay đã phát triển vô cùng đa dạng.

Dạo một vòng quanh những thành tựu kiến trúc thế giới từ xưa đến nay, loài người đã được chứng kiến biết bao sự đổi thay và biến chuyển, với rất nhiều phong cách thay đổi theo từng thời kì. Bằng một cách tóm lược nhất, bạn đọc có thể hình dung tiến trình phát triển của các hình thức kiến trúc theo dòng thời gian như sau:

– Thời kì kiến trúc xã hội nguyên thủy bắt đầu từ khoảng 10000 năm trước công nguyên, đánh dấu bước đi đầu tiên của nền kiên trúc nhân loại;

– Kế đó là thời kì kiến trúc Cổ đại mở ra từ năm 4000 TCN

– Tiếp theo, nền kiến trúc châu Âu lên ngôi vào khoảng thế kỉ  XI -XII. Đây là giai đoạn hình thành nên rất nhiều phong cách kiến trúc mà cho đến ngày nay vẫn được yêu thích và áp dụng nhiều, tiêu biểu phải kể đến: phong cách Roman, phong cách Gothic, phong cách thời kì Phục hưng, phong cách Barocco và Roccoco, phong cách Tân cổ điển ( cổ điển Pháp, Art Nouvo, Art Décor, Nhiệt đới), phong cách Hiện đại, phong cách Hậu hiện đại, và đến giờ đã là phong cách Phi kiến trúc.

 

Là một quốc gia nằm trong khu vực Đông Nam Á, lại có một khoảng thời gian đằng đẳng nằm dưới ách thống trị của các quốc gia xâm lược, kiến trúc Việt Nam là một tổ hợp thống nhất giữa các trường phái kiến trúc lớn trên thế giới, mà Sài Gòn chính là thành phố cho thấy điều đó rõ nhất. Thoáng nhìn, người ta sẽ nhận ra ngày hai luồng kiến trúc chủ đạo và phổ biến nhất nơi đây, đó là kiến trúc cổ điển và kiến trúc hiện đại.

Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn) thường được biết đến như một vùng đất giao thoa của nhiều nền văn hóa khác nhau. Chứng kiến từng giai đoạn đổi thay và phát triển của ngành kiến trúc đô thị, có thể thấy kiến trúc Sài Gòn là sự tổng hòa của ít nhất bốn màu sắc văn hóa Việt, Pháp, Mỹ, Hoa. Chính sự pha trộn này đã biến nơi đây trở thành một thành phố hoa lệ, đa màu sắc.

Xét về cổ điển, nổi bật nhất phải kể đến kiến trúc truyền thống thuần Việt và kiến trúc cổ điển Pháp, khi đâu đó trên những con phố Sài Gòn người ta lại có thể bắt gặp những công trình cổ hoặc mang phong cách cổ.

Kiến trúc truyền thống thường mang những đặc điểm phù hợp với khí hậu nhiệt đới của khu vực như tường lam, hành lang, mái vươn…, chủ yếu là một tầng và một tầng có kèm gác lửng, cấu trúc theo gian trên cơ sở của một hệ khung kết cấu gỗ chịu lực. Kích thước không gian của nhà vừa đủ cho sử dụng và phù hợp với tỷ lệ kích thước hoạt động của con người Việt Nam.

Xây dựng khoảng năm 1679, Thông Tây Hội được xem là ngôi đình cổ nhất của đất Gia Định xưa và cả Nam Bộ. Hiện, nó còn khá nguyên vẹn về quy mô và kiến trúc, kết cấu với những chạm khắc đặc trưng Nam bộ.

Chùa Giác Viên – ngôi chùa 165 tuổi ở Sài Gòn

– Đặc trưng kiến trúc Pháp không chỉ được thể hiện thông qua kiểu dáng, đường nét, mà còn thông qua cả màu sắc và cách bài trí không gian. Loại kiến trúc này thường chọn gam màu nhẹ nhàng, thanh thoát làm nổi bật các chi tiết trang trí phù điêu đối xứng đặc trưng của phong cách cổ điển Pháp. Thiết kế đối xứng tạo những điểm dừng trong nội thất. Hệ thống cửa số vòm trải đều trên mặt tiền công trình tạo dấu ấn không lẫn vào phong cách nào khác.

Nhà thờ Đức Bà từng có tên gọi là Nhà thờ Sài Gòn. Đây là công trình tôn giáo mang đậm phong cách cổ điển Pháp.

 

Nhà hát thành phố do nhóm kiến trúc sư người Pháp là Félix Olivier, Eugène Ferret và Ernest Guichard thiết kế. Lối kiến trúc của công trình có sự kết hợp giữa kiến trúc và điêu khắc.

Có lẽ vì nét đẹp cổ kính nhưng lại rất sang trọng và văn minh mà kiến trúc Pháp hiện vẫn đang rất được ưa chuộng. Công ty ANT chúng tôi cũng thường nhận rất nhiều dự án (chủ yếu là biệt thự) thiết kế theo phong cách này từ các khách hàng.

Kiến trúc nhiệt đới:

Giai đoạn từ 1954 – 1975 là giai đoạn của quá trình hội nhập văn hóa phương Tây trên bình diện toàn cầu. Đây cũng là giai đoạn đánh dấu sự ảnh hưởng từ những lớp kiến trúc sư người Việt đầu tiên được tiếp nhận đồng thời các trào lưu kiến trúc đương đại nước ngoài và kiến trúc truyền thống bản địa. Từ đó, họ chủ đích tạo nên những dòng kiến trúc với ngôn ngữ hiện đại, nhưng kết hợp nhuần nhuyễn với những yếu tố kiến trúc bản địa để tạo nên dòng kiến trúc hiện đại có xu hướng nhiệt đới hóa theo điều kiện ở Việt Nam. Những thủ pháp chủ yếu có thể nhận thấy đó là việc vận dụng kỹ thuật xây dựng bằng Bê tông cốt thép vào các chi tiết trang trí mặt đứng kiến trúc như: bồn hoa treo, hệ lam ngang treo trước ban công hay đặc biệt là hệ lam hoa che hết toàn bộ mặt ngoài công trình. Một số công trình kiến trúc tiêu biểu cho dòng kiến trúc này như: Dinh độc lập (xây dựng năm 1962), Thư viện tổng hợp TP.HCM (1968-1972)…

Dinh Thống Nhất đã trở thành một trong những biểu tượng thiêng liêng của thành phố. Dinh được thiết kế bởi KTS Ngô Viết Thụ, ông đã kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật kiến trúc hiện đại và kiến trúc truyền thống phương Đông vào công trình.

Thư viện khoa học tổng hợp – xây dựng từ năm 1968-1972

Trong tình hình phát triển và hội nhập không ngừng với thế giới, Việt Nam luôn cố gắng hết mình để có thể khoác lên mình một diện mạo mới. Chính sự giao lưu mật thiết với các nước tư bản phương Tây đã góp phần đưa những trào lưu kiến trúc hiện đại quốc tế du nhập vào đất nước và hiện rất được các thế hệ trẻ ưa chuộng. Những công trình kiến trúc cổ điển có giá trị văn hóa vẫn được trân trọng và bảo tồn, bên cạnh đó, những ngôi nhà hiện đại cũng mọc lên ngày càng nhiều, thay thế dần những đường nét rườm rà, gò bó trước đây.

Phong cách minimalism (tối giản) trong kiến trúc và thiết kế nội thất được xem là một nhánh của phong cách đương đại. Tối giản có thể hiểu là đi đến tận cùng của sự đơn giản, hết mức có thể. Không gian của kiến trúc tối giản có tính cân bằng, tĩnh tại, thuần khiết, được tạo nên bởi những mảng tường, mảng trần phẳng, đồng nhất, những đường thẳng, những hình khối đơn giản và những khoảng trống lớn. Việc loại bỏ, hạn chế các chi tiết, màu sắc, những thứ không cần thiết nhằm hướng sự tập trung cho không gian kiến trúc.

Phong cách sinh thái hay còn gọi là “kiến trúc xanh”, “kiến trúc bền vững” là một khái niệm không còn xa lạ đối với nhiều người. Nó ám chỉ những không gian sống thoải mái, tiện nghi mà thân thiện với môi trường, gần gũi thiên nhiên. Xu hướng thiết kế kiến trúc sinh thái là một xu hướng của thời đại vì những yếu tố nhân văn, xã hội và khoa học mà nó đem lại. Sẽ thật tuyệt vời khi có thể sống và làm việc trong một không gian trong lành, mát mẻ do thiên nhiên mang lại ngay giữa lòng Sài Gòn khói bụi và nắng gắt. Chính vì tâm lí đó, không ít khách hàng của ANT đã yêu cầu chúng tôi thiết kế những góc nhỏ sinh thái ngay trong căn nhà của họ.

Phong cách hiện đại mới sử dụng những đường nét đa dạng, phóng khoáng tự do, những dạng hình học không ổn định, phi đối xứng mà vẫn cân bằng, có trọng điểm nhưng không tập trung, biến hóa vô cùng và tạo một chỉnh thể hoàn chỉnh. Người dân sinh sống ở Sài Gòn đã không còn xa lạ trước hình ảnh những tòa nhà cao tầng với hình khối sinh động, biến hóa nhịp nhàng, mang đậm đường nét của làn gió xu hướng hiện đại mới.

Saigon Center

Tháp VietcomBank

Kiến trúc phỏng sinh học cần được hiểu là hoạt động nghiên cứu và chuyển đổi các đặc tính của một cá thể hay hệ thống sinh học để đưa vào thiết kế công trình. Mục tiêu của phỏng sinh học là nhằm có cái nhìn sâu sắc hơn về thế giới sinh học và hình ảnh hóa/trừu tượng hóa kiến thức đó tới từng chi tiết nhỏ thông qua công nghệ. Và ngay từ sớm, tại Sài Gòn đã xuất hiện một số công trình đi theo xu hướng này, và thậm chí trở thành biểu tượng mà ai ai cũng nhớ đến.

Tòa nhà Bitexco mô phỏng hình búp sen, trở thành biểu tượng Sài Gòn

Kiến trúc thô mộc là một phong trào kiến trúc phát triển mạnh trong giai đoạn từ thập niên 1950 đến giữa những năm 1970. Những tòa nhà thiết kế theo phong cách này thường nhấn mạnh tính chân thật của ngôi nhà với vật liệu xây dựng thường thấy như: bê tông, gạch, kính, thép, đá thô, rọ đất đá…Bề mặt bê tông để lộ bản chất cơ bản – thô sơ và khiêm nhượng – của nó khi xây dựng và cũng không hề che giấu kết cấu hoặc các khớp nối.

 

Bài viết:

Phòng thiết kế – ANT Architects